Bản tin Số 2

Chuyên đề

- Ứng dụng Công nghệ Thông tin trong hoạt động Thông tin Thư viện phục vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học - Giải pháp của TTHL Trường Đại học Cần Thơ
- Trung tâm Học liệu Đại học Thái Nguyên với việc phát triển và nâng cao trình độ Công nghệ Thông tin trên địa bàn
- Đầu tư hiện đại hóa Thư viện đối với việc đổi mới phương pháp dạy và học trong nhà trường
- Vai trò của Trung tâm Học liệu đối với Chương trình đào tạo theo hệ tín chỉ tại Đại học Huế
- Đào tạo bác sĩ chuyên khoa cấp I theo mô hình eLearning: Lợi thế và tiềm năng phát triển tại Đại học Huế
   

Ứng dụng Công nghệ Thông tin trong hoạt động Thông tin Thư viện phục vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học - Giải pháp của TTHL Trường Đại học Cần Thơ

I. Giới thiệu

Trường Đại học Cần Thơ (ĐHCT) là một trong những trường đi đầu trong hệ thống giáo dục Việt Nam về ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) để đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học góp phần nâng cao hiệu quả và chất lượng giáo dục của nhà trường. Quy mô đào tạo của trường là 22.000 sinh viên hệ chính quy và 15.000 sinh viên hệ vừa làm vừa học. Trung bình mỗi năm trường tuyển mới 6.500 sinh viên. Năm 2008, trường triển khai mạng không dây cho toàn khu II. Đầu năm 2009, nâng tốc độ đường truyền từ 4 Mps lên 45 Mps trong nước và từ 4 Mps lên 75 Mps quốc tế.

Thư viện Trường Đại học đóng vai trò quan trọng trong việc học tập, giảng dạy và nghiên cứu của cán bộ và sinh viên. Vai trò này càng được thể hiện rõ hơn sau khi có quyết định của Bộ Giáo Dục và Đào tạo về việc áp dụng học chế tín chỉ hoàn toàn. Là một trong những thư viện điện tử hiện đại của cả nước, Trung tâm Học liệu (TTHL) là đơn vị trực thuộc trường, là nơi được trang bị các trang thiết bị hiện đại với mục đích đưa CNTT như công cụ hỗ trợ tích cực vào công tác giảng dạy và đào tạo theo đúng mục tiêu đã đặt ra. Trong phạm vi của bài tham luận, tôi trình bày một số điểm chính về các giải pháp khả thi đã được triển khai và mang đến hiệu quả ứng dụng CNTT trong đào tạo và nghiên cứu khoa học của cán bộ và sinh viên trường.

II. Các giải pháp

1. Đầu tư hiện đại hóa Thư viện theo hướng ứng dụng công nghệ mới: Trung tâm Học liệu trường Đại học Cần Thơ được xây dựng từ nguồn tài trợ của tổ chức từ thiện Atlantic Philanthropies. Một trong những mục tiêu của dự án Trung tâm Học liệu là kết hợp công nghệ hiện đại nhất với các tài nguyên và dịch vụ thư viện chất lượng cao nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo và nghiên cứu khoa học của thầy và trò Đại học Cần Thơ và khu vực ĐBSCL. Ngày 25/4/2006 tòa nhà TTHL đưa vào phục vụ với tổng diện tích 7.200m2, gồm kho sách, khu vực nghe nhìn, phòng hội nghị, phòng học với trang thiết bị đa truyền thông và các khu vực tự học. Trung tâm có các thiết bị như:

- Hệ thống máy chủ: 11
- Máy trạm: 559
- Core switch (Cisco4506): 02
- Access switch (Cisco2950): 26
- Access point: 10

Hiện tại, TTHL đang triển khai 12 loại dịch vụ ứng dụng trên 06 vùng máy trạm. Đó là Hệ điều hành - Windows XP, Từ điển Lạc Việt, Bộ tự điển chuyên ngành, chương trình diệt Virut Symantec, Application Tool, Microsoft Office (Standard), Media Tools, Adobe software, IM Application, trình duyệt Web, Application Tool (testing), Net of School. Các ứng dụng dịch vụ này rất hữu ích cho người dùng trong thời gian qua. TTHL đã mua bản quyền sử dụng 09 sản phẩm phần mềm. Tổ CNTT của TTHL tự phát triển 13 phần mềm ứng dụng Open Source để tự động hóa các hoạt động của TTHL như tổ chức, quản lý và khai thác hữu hiệu nguồn tài liệu và phục vụ người dùng. 06 phần mềm đang được phát triển và 02 phần mềm đang được đề xuất. Nhìn chung, các phần mềm tự phát triển là những phần mềm đáp ứng được ở mức độ cấp thiết của TTHL trong việc hỗ trợ quản lý phục vụ tốt việc đào tạo và nghiên cứu khoa học của trường. Ngoài ra, TTHL có nhiều nguồn CSDL ở 2 hình thức: Dữ liệu thông tin và Dữ liệu hệ thống. Các nguồn CSDL này đang có trên trang chủ TTHL, http://www.lrc.ctu.edu.vn.

Điều quan trọng là chúng tôi đã vận dụng tốt các tính năng của phần mềm Hệ thống thư viện tích hợp (ILIB). Đây là giải pháp thư viện điện tử hiện đại được phát triển bởi Cty CMC từ năm 2001 để phục vụ độc giả và quản lí nguồn tài liệu một cách hiệu quả. Tuy nhiên chúng tôi cần mở rộng thêm các tính năng để đáp ứng nhu cầu phát triển trong tương lai như: Quản lí tài liệu số, quản lí phạt, tích hợp CSDL người dùng với các CSDL khác…Ngoài ra chúng tôi cần phát triển hệ thống thư viện nhánh (13 thư viện Khoa) nhằm tăng khả năng tự động hóa trong hệ thống thư viện trường.

Đặc biệt, hệ thống cổng từ TTHL có chức năng kiểm soát tài liệu ra – vào TTHL, đồng thời tích hợp với phần mềm báo cáo thống kê số lượng người dùng đến TTHL để phân loại lượng người dùng theo tháng, quí, năm và theo từng đối tượng sử dụng cụ thể như: theo khóa, loại đối tượng sử dụng. Dựa vào số liệu thống kê này, chúng tôi sẽ có cơ sở chính xác để bổ sung vốn tài liệu phục vụ toàn trường.

2. Tăng cường nguồn tài liệu điện tử: TTHL phục vụ nhu cầu truy cập thông tin ngoài hình thức sách báo, tài liệu truyền thống đến nhu cầu tìm tin hiện đại thông qua mạng máy tính, các cơ sở dữ liệu điện tử, sách điện tử…Trong những năm 2005-2008, TTHL đã mua bản quyền sử dụng CSDL EBSCO và BLACKWELL. Mức độ truy cập vào 2 nguồn CSDL này của bạn đọc trường ĐHCT đứng hàng thứ hai sau NACESTI (Ebsco) và trường Đại học Quốc gia TP. HCM (Blackwell):

Trong năm 2009, Liên hợp Thư viện về nguồn tin điện tử thống nhất chọn mua quyền truy cập CSDL ProQuest. TTHL đang tiến hành triển khai sử dụng đến các Khoa của Trường, giúp cán bộ và sinh viên trường có thể truy cập và sử dụng hiệu quả vào việc học tập và nghiên cứu khoa học.

3. Tăng cường máy tính phục vụ sinh viên: Hiện nay, trường đang triển khai nhiều chương trình mà công nghệ thông tin là chìa khóa quyết định sự thành công. Đầu tiên chúng tôi muốn nói đến “Chương trình 1000 máy tính công”. Đây là chương trình nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng học tập và nghiên cứu của sinh viên trong Trường, đặc biệt là việc ứng dụng công nghệ thông tin trong học tập và nghiên cứu. Từ khi đưa vào hoạt động, TTHL đã được trang bị gần 400 máy trạm. Đến tháng 8/2007, để đảm bảo 430 máy tại TTHL hỗ trợ cho kế hoạch “1.000 máy tính công” của trường, TTHL đã mua thêm 61 máy tính cho sinh viên truy cập Internet phục vụ việc học tập. 430 máy tính này sẵn sàng phục vụ từ 7:00 sáng đến 9:00 tối. Cán bộ IT sẽ giúp đỡ sinh viên về mặt kỹ thuật. Chương trình “Hệ thống giáo trình điện tử” nhằm giúp sinh viên có điều kiện học tập và tham khảo thêm tài liệu của Trường Đại học Cần Thơ. Ngoài ra có “Chương trình học liệu mở của viện MIT” giúp cho cán bộ và sinh viên có thêm tư liệu phong phú từ một trường ĐH hàng đầu trên thế giới; chương trình “Hệ thống quản lí chương trình học trực tuyến” (CMS) quản lý việc học của sinh viên từ lúc đăng nhập kế hoạch học tập toàn khóa đến lúc sinh viên đăng ký xét tốt nghiệp ra trường.

4. Đào tạo kỹ năng tra cứu thông tin: Để giúp cán bộ và sinh viên trong việc tìm tài liệu, TTHL đã tổ chức các lớp hướng dẫn sử dụng Thư viện, hướng dẫn tra cứu cơ bản và tra cứu nâng cao cho 8.423 sinh viên và học viên cao học. Thông qua các lớp hướng dẫn này, sinh viên biết được cách xác định lệnh tìm, cách lập công thức tìm kiếm, đánh giá kết quả tìm được và cách chọn lọc các thông tin đáng tin cậy.

5. Triển khai dịch vụ cung cấp thông tin trọn gói: Nhằm giúp cho cán bộ và sinh viên tiết kiệm đựợc thời gian và công sức trong việc tìm kiếm thông tin nghiên cứu, TTHL đã cho ra đời loại dịch vụ này. Ngoài ra, TTHL còn giúp bạn đọc đăng ký sử dụng nguồn thông tin có tại Trung tâm Khoa Học và công nghệ Quốc gia. Cán bộ có thể truy cập vào các CSDL như Science Direct, Elsevier, ICA… để download các bài báo toàn văn.

6. Thiết lập cổng kết nối thông tin theo chuyên ngành đào tạo của trường: Đây là đề tài nghiên cứu khoa học của TTHL nhằm tạo các đường liên kết đến các bài báo khoa học toàn văn bằng tiếng Việt trên Internet và sắp xếp tổ chức theo chuyên ngành, môn học được đào tạo tại trường Đại học Cần Thơ. CSDL góp phần nâng cao kiến thức cho sinh viên, là nguồn thông tin cập nhật cho sinh viên khi làm đề tài tốt nghiệp, tạo nhiều hứng thú cho sinh viên trong việc khám phá, khai thác và sử dụng nguồn thông tin khoa học.

III. Kết luận

Thư viện là cửa sổ tri thức của các trường đại học. Yếu tố quan trọng quyết định sự thành công trong hoạt động của Thư viện là kĩ năng ứng dụng CNTT để khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn thông tin. Yếu tố này càng trở nên đặc biệt quan trọng và được xem như một mục tiêu phấn đấu đầy thử thách của TTHL khi đối tượng phục vụ chính của TTHL- sinh viên của ĐHCT, phần lớn đến từ các huyện vùng sâu vùng xa- nơi các em không có đủ điều kiện tiếp xúc với CNTT hay được rèn luyện bằng các phương pháp dạy và học tiên tiến dựa trên cơ sở khai thác các nguồn thông tin. Thực tế này đã đặt ra thử thách cho các em khi trở thành sinh viên trong một môi trường đào tạo theo học chế tín chỉ đòi hỏi khả năng học tập chủ động và độc lập cũng như kĩ năng khai thác và sử dụng thông tin. TTHL luôn ý thức được vai trò của mình trong sứ mệnh đào tạo đội ngũ lao động có trình độ ứng dụng CNTT của ĐHCT.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

NACESTI. (2008). Báo cáo hoạt động Liên hợp thư viện về nguồn tin điện tử 2007 – 2008, Đà Lạt.

Trung tâm Học liệu. Báo cáo tổng kết năm học 2007-2008.

Trung tâm Học liệu. Đề án nâng cấp cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin 2010-2015.

Thực hiện: Ths. Huỳnh Thị Trang - Giám đốc TTHL Đại học Cần Thơ

Về đầu trang

Trung tâm Học liệu Đại học Thái Nguyên với việc phát triển và nâng cao trình độ Công nghệ Thông tin trên địa bàn

Thực hiện chủ trương của Đại học Thái Nguyên về liên kết đào tạo và đáp ứng nhu cầu về đào tạo tin học tại địa phương, trong thời gian qua, Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên (TTHL-ĐHTN) đã tăng cường mở rộng mối quan hệ hợp tác với một số trường đại học và cơ sở đào tạo trong và ngoài nước, một số các chương trình dự án để phổ cập và nâng cao trình độ công nghệ thông tin (CNTT) cho các đối tượng trên địa bàn Thái Nguyên nói riêng cũng như khu vực miền núi phía Bắc nói chung.

Với điều kiện cơ sở vật chất và hệ thống trang thiết bị hiện đại, TTHL - ĐHTN đã là địa chỉ tin cậy, là nơi diễn ra nhiều hoạt động đào tạo, tập huấn về CNTT của các đơn vị, tổ chức trong nước và quốc tế.

Có thể kể đến một số đối tác của Trung tâm như Dự án Hỗ trợ đổi mới quản lý giáo dục (SREM) của Bộ Giáo dục - Đào tạo và Ủy ban Châu Âu với nhiều đợt tập huấn nâng cao năng lực quản lý giáo dục trong năm 2008 và 2009, mỗi đợt từ 3 đến 5 ngày với số lượng từ 150 đến 200 học viên là cán bộ giảng dạy tin học và cán bộ cốt cán của các trường, các Sở giáo dục & Đào tạo thuộc khu vực trung du, miền núi phía Bắc Việt Nam.

Học viện Công nghệ thông tin quốc gia (NIIT) Ấn Độ cũng là một đối tác lớn của Trung tâm. NIIT là một trong những cơ sở đào tạo và cung cấp dịch vụ CNTT hàng đầu của Châu Á và thế giới. TTHL - ĐHTN liên kết với Học viện NIIT thành lập Trung tâm NIIT Thái Nguyên với mục đích đào tạo Lập trình viên và Quản trị mạng Quốc tế theo chương trình của NIIT Ấn Độ. Đây là trung tâm đầu tiên của NIIT được thành lập tại tỉnh Thái Nguyên cũng như khu vực Đông Bắc nước ta và là trung tâm thứ 34 của NIIT tại Việt Nam. Trung tâm NIIT Thái Nguyên sẽ sử dụng chương trình đào tạo của NIIT Ấn Độ để đào tạo các chuyên gia công nghệ thông tin. Thời gian đào tạo học viên từ 6 đến 24 tháng, môi trường học tập theo tiêu chuẩn quốc tế. Sau khi tham gia các khóa học, NIIT đảm bảo cơ hội việc làm cho học viên bởi bằng cấp của học viện NIIT Ấn Độ có giá trị trên toàn cầu, có thể liên thông đại học quốc tế tại Mỹ, Anh, Úc và RMIT Việt Nam...

Gần đây nhất, TTHL - ĐHTN đã trúng thầu làm đối tác triển khai công tác đào tạo tin học cho cán bộ các điểm truy cập, kỹ thuật viên quản trị mạng và người dân tại các điểm truy cập Internet công cộng của dự án “Thí điểm nâng cao khả năng sử dụng máy tính và truy nhập Internet công cộng tại Việt Nam” Quỹ Bill & Melinda Gates.

Với điều kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại, đội ngũ cán bộ, nhân viên có trình độ chuyên môn cao và khả năng tổ chức, quản lý, đào tạo chuyên nghiệp, TTHL -ĐHTN sẽ từng bước góp phần nâng cao trình độ công nghệ thông tin cho cộng đồng dân cư tỉnh Thái Nguyên và các tỉnh trung du miền núi phía Bắc, góp phần vào sự phát triển chung của Thái Nguyên và khu vực.

Thực hiện: Nguyễn Ánh Nguyệt

Về đầu trang

Đầu tư hiện đại hóa Thư viện đối với việc đổi mới phương pháp dạy và học trong nhà trường

Mở đầu

Thư viện, đặc biệt là các thư viện trường đại học (academic libraries) từ khi ra đời đã đóng một vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cho công tác giảng dạy và học tập của giáo viên và sinh viên trong nhà trường. Trong những năm gần đây, các trường đại học đã chú ý đầu tư để phát triển thư viện, một số thư viện được xây dựng khang trang, trang bị hiện đại, kho tài liệu phong phú cả về nội dung và hình thức, các thư viện này được xem như một phần trong chiến lược đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường. Bài viết này giới thiệu thực tế việc đầu tư hiện đại hóa thư viện tại trường Đại học Cần Thơ (ĐHCT), và xem xét vai trò của việc đầu tư xây dựng một thư viện hiện đại nhìn từ góc độ trường ĐHCT đối với yêu cầu thay đổi phương pháp dạy và học, đồng thời nêu lên một số khó khăn mà hiện nay Trung tâm Học liệu (TTHL) đang phải đối mặt nhằm tìm ra giải pháp khắc phục.

1. TTHL Đại Học Cần Thơ đối với việc đổi mới phương pháp dạy và học

Những năm gần đây, trong chiến lược phát triển chung của trường ĐHCT, đặc biệt là trong phong trào đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy và học theo quan điểm lấy “người học làm trung tâm”, TTHL cùng với 10 thư viện khoa luôn luôn đóng vai trò chủ đạo để tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho người học phát huy khả năng tư duy và tính sáng tạo của họ.

Đến tháng 8/2008, TTHL đã trang bị 499 máy tính nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu sử dụng của toàn thể cán bộ và sinh viên trường. Các cán bộ IT của Trung tâm đã kịp thời cho ra đời phần mềm quản lý máy tính nhằm giúp người dùng tiết kiệm thời gian chờ đợi khi đến sử dụng máy tính tại đây. Phần mềm này cũng tạo điều kiện thuận lợi để trung tâm có thể thống kê số lượng và quản lý tài khoản của người dùng. Nhờ sự hỗ trợ của hệ thống máy tính, sinh viên và cán bộ có thể phát huy được khả năng tự đào sâu, tìm tòi kiến thức chuyên ngành qua những trang web, các cơ sở dữ liệu điện tử, các nguồn mở… Bên cạnh đó, hệ thống máy tính cũng trợ giúp giảng viên nhiều trong việc áp dụng phương pháp dạy học mới. Giảng viên tải bài lên các phần mềm quản lý học tập và thông báo để sinh viên tự tìm hiểu nội dung bài học trước khi đến lớp hoặc nghiên cứu thêm những đề tài chuyên sâu hay thực hành mở rộng những gì đã tiếp thu được từ nội dung giảng dạy ở lớp. Qua các diễn đàn trao đổi, sinh viên có thể thảo luận với bạn hoặc giáo viên về các vấn đề liên quan đến bài học.

Mô hình thiết kế theo phong cách hiện đại của TTHL với những phòng thảo luận nhóm được trang bị đầy đủ cũng được xem là động lực lớn có tác dụng thúc đẩy phong trào dạy và học theo phương pháp mới ở trường ĐHCT. Đây là nơi sinh viên và cán bộ giảng dạy có thể gặp nhau cùng trao đổi những kiến thức chuyên ngành, đồng thời cũng tạo môi trường thuận lợi cho các bạn sinh viên rèn luyện và nâng cao các kỹ năng làm việc theo nhóm, kỹ năng nói trước công chúng hay tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề với mô hình nhỏ gọn… Đối với sinh viên các ngành sư phạm thì những phòng thảo luận này có tác dụng như phòng tập giảng ngoài giờ giúp họ có thể rèn luyện được những kỹ năng sư phạm cần thiết.

Đồng hành cùng quá trình đầu tư hiện đại hoá thư viện, dịch vụ Nghe - Nhìn tại TTHL cũng được đánh giá khá cao với nhiều trang thiết bị hiện đại. Hiện tại phòng Nghe-nhìn có 21 máy tính vừa được thay mới để phục vụ nhu cầu học tập của sinh viên. Tại đây sinh viên có thể mượn các loại hình băng đĩa với nội dung phong phú, phù hợp với các chuyên ngành đang giảng dạy tại trường hoặc rèn luyện và học ngoại ngữ trực tiếng thông qua website của trung tâm ngoại ngữ trường. Đến cuối tháng 7 năm 2008, có khoảng 5000 băng đĩa với hình thức đa dạng, nội dung được cập nhật liên tục và nhiều ngôn ngữ phổ biến khác nhau đang được lưu trữ và bảo quản tại đây. Sinh viên và cán bộ giảng dạy cũng có thể đăng ký mượn phòng thảo luận nhóm tại phòng AV để tổ chức những buổi thảo luận nhóm, hội thảo chuyên đề, hoặc chiếu phim, tập giảng. Nhà tài trợ Atlantic Philanthropies cũng đã đầu tư phần mềm học tiếng Anh (LANGMASTER) với hy vọng có thể phát triển tốt nhất loại hình dịch vụ này.

Trong định hướng phát triển TTHL, việc đầu tư vào dự án số hóa tài liệu cũng nhận được sự quan tâm lớn từ lãnh đạo nhà trường và ban giám đốc của trung tâm. Mục tiêu chính của dự án là giúp trung tâm lưu trữ và bảo quản có hiệu quả những tài liệu có giá trị như đề tài nghiên cứu khoa học, luận văn, luận án, những bài viết có nội dung phong phú của người dân từ khắp vùng đồng bằng sông Cửu Long cũng như của cán bộ và sinh viên trường ĐHCT và các trường khác trong vùng. Các cán bộ của trung tâm đã tự xây dựng và hoàn thành được 2 cơ sở dữ liệu điện tử quan trọng với nội dung chuyên sâu và đa dạng mang tên “Đề tài nghiên cứu khoa học vùng Đồng bằng Sông Cửu Long” và “Cơ sở dữ liệu chuyên ngành”.

2. Một số khó khăn của việc đầu tư hiện đại hóa thư viện

TTHL của trường ĐHCT được đầu tư trang bị một cách hiện đại đã đóng góp một phần không nhỏ trong việc đổi mới phương pháp dạy và học của thầy trò trong nhà trường. Tuy nhiên còn một số vấn đề cần phải bàn: đó là chi phí vận hành cao, sự thích ứng của sinh viên và cán bộ đối với các trang thiết bị và nguy cơ xuống cấp của các trang thiết bị.

Không ít người giật mình khi được thông báo trung bình mỗi tháng TTHL phải trả khoảng 80 triệu tiền điện. Theo báo cáo một năm hoạt động của TTHL, năm 2007 TTHL đã trả 1.109.587.400 tiền điện (Trang, 2007). Năm 2008, TTHL đã đưa ra nhiều giải pháp và vận động nhân viên trung tâm thực hiện tiết kiệm nhưng số tiền điện giảm không đáng kể. Việc lệ thuộc quá nhiều vào điện lưới Quốc gia cũng là một nhược điểm. Mỗi khi mất điện các hoạt động của trung tâm gần như tê liệt dù vẫn được trang bị máy phát điện dự phòng. Vì nếu sử dụng máy phát thì chi phí cho nhiên liệu là 1.000.000/giờ vận hành. TTHL đang kết hợp với Sở Khoa học Công nghệ và Môi trường Thành phố Cần Thơ nghiên cứu giải pháp sử dụng năng lượng mặt trời cho việc chiếu sáng và vận hành máy tính tại Trung tâm, tuy nhiên kinh phí cho đề án này cũng khá lớn cần phải có sự vận động tài trợ. Việc tiết giảm chi phí vận hành đang là một bài toán khó cho TTHL ĐHCT.

Phần lớn sinh viên chưa quen với việc sử dụng các phương tiện hiện đại, điều này đưa đến tình trạng sử dụng các phương tiện không hiệu quả như mong muốn ban đầu của nhà đầu tư. Nhiều sinh viên ngồi cả ngày bên máy tính nhưng chỉ dùng vào mục đích gửi mail, chơi game, chat, hay lướt Web vô bổ. Ngoài biện pháp đăng ký sử dụng máy và khống chế thời gian sử dụng máy trong ngày của độc giả, Trung tâm cũng đã đưa ra biện pháp chế tài đối với những độc giả sử dụng máy tính sai mục đích. Việc sinh viên và cả cán bộ trong và ngoài Trung tâm chưa thích ứng kịp với một số trang thiết bị hiện đại như máy photocopy, máy in, máy scan, bảng điện tử hay bảng chiếu…đưa đến việc một số phương tiện bị sử dụng sai hoặc không được sử dụng gây nên sự lãng phí. Các cơ sở dữ liệu tiếng Anh chiếm một khoản kinh phí không nhỏ nhưng chưa được sử dụng hiệu quả do trình độ ngoại ngữ không đồng đều trong đội ngũ cán bộ và sinh viên. Bên cạnh đó, phần lớn cán bộ và sinh viên chưa có dịp tiếp cận nhiều với các cơ sở dữ liệu nước ngoài nên không nắm bắt hết cách sử dụng cũng như những lợi ích mang đến cho phương pháp dạy và học mới từ các cơ sở dữ liệu này.

Ngoài các khó khăn nêu trên, TTHL đang phải đối mặt với nguy cơ các trang thiết bị đồng loạt xuống cấp khi mà thời gian bảo hành của các trang thiết bị, đặc biệt là hệ thống máy tính hơn 400 máy đã gần kết thúc. Việc thay thế hơn 2000 bóng đèn trong trung tâm cũng là một vấn đề cần tính đến trong nguồn kinh phí dự phòng.

3. Kết luận—Kiến nghị

Việc đầu tư hiện đại hóa các thư viện đóng một vai trò to lớn trong việc đổi mới phương pháp dạy và học trong trường đại học. Với việc được đầu tư có định hướng và đồng bộ, TTHL trường ĐHCT luôn đóng vai trò chủ đạo trong công tác hỗ trợ cho chủ trương đổi mới phương pháp dạy và học lấy người học làm trung tâm và luôn cố gắng tạo điều kiện thuận lợi nhất để người học phát huy khả năng tư duy sáng tạo của họ. Để phát triển bền vững, TTHL cần đưa ra các biện pháp để giảm thiểu chi phí vận hành. Trung tâm có thể tìm các giải pháp năng lượng thay thể để hạn chế việc lệ thuộc vào lưới điện Quốc gia. Để nâng cao hiệu quả sử dụng các trang thiết bị hiện đại, ngoài việc cung cấp thông tin, TTHL cần chú ý việc mở các lớp hướng dẫn tìm tin, kỹ năng tìm kiếm thông tin trong các cơ sở dữ liệu, hướng dẫn người dùng sử dụng các phần mềm học ngoại ngữ và các trang thiết bị hiện có tại TTHL. Ngoài ra, Trung tâm cần nâng cao hơn nữa công tác Marketing để thu hút nhiều hơn nữa cán bộ giảng dạy và sinh viên đến sử dụng một cách hiệu quả các phương tiện hiện đại đang có tại TTHL.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Công ty RMIT Vietnam Holdings, & Trung tâm Học liệu Trường ĐHCT. (2003). Kế hoạch dự án xây dựng TTHL.

Hành, N. V. (2008). Thư viện trường đại học với công tác phát triển học liệu phục vụ đào tạo theo tín chỉ [Bản điện tử]. Tạp chí thông tin tư liệu, 2008. Truy cập ngày 31/07/2008, từ http://vst.vista.gov.vn/home/database/an_pham_dien_tu/MagazineName.2004-06-09.1932/2008/2008_00001/MItem.2008-02-25.0121/MArticle.2008-02-26.0623/marticle_view.

Hân, L.N. (2007). Bài dự thi tìm hiểu TTHL.

Hiệp, N.V. (2007).Bài dự thi tìm hiểu TTHL.

Huấn, P. Đ.(2007). Bài dự thi tìm hiểu TTHL.

Hương, N.T (2007).Bài dự thi tìm hiểu TTHL.

Lâm, T. T. (2008). Thư viện với công tác đào tạo và đào tạo học chế tín chỉ - thực trạng của thư viện Trường ĐH Khoa học, một số kiến nghị về việc đầu tư và nâng cấp thư viện. Truy cập ngày 31/07/2008, từ http://www.hueuni.edu.vn/hueuni/newsletter_select.php?NLTID=298&PHPSESSID=00fd79364d79260a451b3d2527ea9451.

Phòng Tài nguyên Thông tin. (2007). Số liệu thống kê 2007.

Trang, H.T. (2007) Báo cáo một năm hoạt động của dự án phát triển bền vững trong hội nghị sơ kết các dự án TTHL tại Hà Nội, Tháng 12/2007.

Thực hiện: Nguyễn Huỳnh Mai, Ngô Huỳnh Hồng Nga

Về đầu trang

Vai trò của Trung tâm Học liệu đối với Chương trình đào tạo theo hệ tín chỉ tại Đại học Huế

Việc áp dụng chương trình đào tạo theo hệ thống tín chỉ cho các trường đại học tại Huế là một bước chuyển biến ý nghĩa, một nỗ lực lớn trong việc thay đổi phương pháp dạy và học tại Đại học Huế (ĐHH). Ngoài sự đổi mới toàn diện về phương pháp dạy và học để có thể phù hợp với chương trình đào tạo theo hệ tín chỉ, nhà trường đòi hỏi phải thay đổi cách quản lý và vận hành chương trình, không ngừng đầu tư nâng cấp trang thiết bị và cơ sở vật chất phục vụ việc giảng dạy và học tập của trường. Hoạt động về thông tin tư liệu cũng đóng một vai trò quan trọng và có tầm ảnh hưởng khá lớn đến chất lượng đào tạo theo chương trình tín chỉ bởi chương trình đào tạo này đòi hỏi giảng viên phải đầu tư nhiều công sức hơn cho công tác soạn và chuẩn bị bài giảng, sinh viên phải dành nhiều thời gian tự học, tự nghiên cứu, tích cực và chủ động hơn trong việc tìm kiếm nguồn tài liệu tham khảo mới có thể đáp ứng yêu cầu của mỗi tín chỉ.

Trung tâm Học liệu (TTHL), với trang thiết bị hiện đại, nguồn tài liệu phong phú và tiên tiến sẽ là nơi lý tưởng có thể giúp cán bộ và sinh viên ĐHH thực hiện tốt công việc dạy và học ở mô hình đào tạo mới này. Hơn nữa, với đội ngũ cán bộ và nhân viên gần 50 người, thời gian phục vụ sáu ngày một tuần, TTHL luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn đọc tiếp cận thông tin một cách tối đa. Có thể nói TTHL hội đủ các điều kiện về cơ sở vật chất và nguồn tài liệu sẵn sàng hỗ trợ giảng viên và sinh viên ĐHH thực hiện tốt chương trình đào tạo theo hệ tín chỉ, đảm bảo “có đủ sách tham khảo, tài liệu học tập” cho người dạy và người học theo Quy chế số 31/2001 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 30/07/2001.

Thay đổi chương trình đào tạo theo hệ thống tín chỉ đồng nghĩa với việc thay đổi phương pháp dạy và học theo hướng tích cực hơn. Với phương thức lấy người học làm trung tâm, chương trình đào tạo tín chỉ sẽ tạo đà cho người học phát huy cao độ năng lực của bản thân, đồng thời khuyến khích sinh viên tiếp cận được với phương pháp học tập chủ động, lấy tự học, tự nghiên cứu làm chính. Với số lượng gần 500 máy tính kết nối Internet, các khu học tập hiện đại và nguồn tài liệu khá phong phú, TTHL có thể đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của cán bộ, giảng viên và sinh viên ĐHH. Hoạt động thông tin-thư viện của ĐHH trong những năm gần đây nhờ thế đã có nhiều đổi mới và được đầu tư nhiều hơn về nguồn tài nguyên thông tin, cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật để phục vụ nghiên cứu và đào tạo.

Năm năm qua, TTHL luôn chú trọng đến yêu cầu của bạn đọc, lấy bạn đọc làm mục tiêu phấn đấu từ đó không ngừng thay đổi và hoàn thiện các dịch vụ của Trung tâm để có thể phục vụ bạn đọc tốt nhất, đặc biệt trong giai đoạn triển khai đào tạo theo phương thức tín chỉ như hiện nay. Ngay từ đầu, Ban lãnh đạo đã định hướng xây dựng TT thành một đơn vị cung cấp nguồn học liệu tồn tại song song cùng bảy thư viện trường đại học thành viên, do đó, TT chú trọng bổ sung nguồn tài liệu tra cứu và tham khảo là chính, với mục đích giúp bạn đọc mở rộng phạm vi học tập và nghiên cứu của mình ngoài những kiến thức được dạy ở trường. Hàng năm, TT dành một nguồn kinh phí khá lớn để bổ sung tài liệu, thường xuyên cập nhật nguồn tài liệu mới theo hướng bám sát, phù hợp với từng đề cương môn học, đồng thời mạnh dạn đầu tư vào các loại hình tài liệu mới như cơ sở dữ liệu trực tuyến, sách, báo điện tử với mong muốn bạn đọc có đủ thông tin học tập và nghiên cứu. Tuy nhiên, số lượng cán bộ và sinh viên đến TTHL vẫn còn hạn chế, nguồn tài liệu vẫn chưa được sử dụng hiệu quả như mong muốn, đặc biệt là nguồn tài liệu điện tử. Phần lớn cán bộ và sinh viên cho rằng chỉ cần sử dụng công cụ tìm tin Google là có ngay hàng trăm, hàng nghìn tài liệu mà không cần đến thư viện hay đăng ký sử dụng dịch vụ của thư viện. Điều đó phần nào đúng đối với người dùng tin nhưng chưa thật sự hữu ích đối với các bài nghiên cứu học thuật. Ở một số nước phương Tây, nguồn tài liệu tham khảo và trích dẫn đóng một vai trò khá quan trọng và thường chiếm 10 đến 15 phần trăm tổng điểm của một bài nghiên cứu. Hy vọng với mô hình đào tạo mới này, giảng viên và người học sẽ thay đổi thói quen tìm tin và dùng tin theo hướng tích cực hơn. Thư viện nhờ thế sẽ phát huy hết vai trò của một trung tâm thông tin hỗ trợ tích cực công tác giảng dạy và học tập của giảng viên và sinh viên ĐHH, đặc biệt trong giai đoạn chuyển tiếp từ đào tạo niên chế sang tín chỉ. Để làm được điều đó cần phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa thư viện, người dạy và người học từ khâu bổ sung tài liệu, hỗ trợ tìm tin đến sử dụng nguồn tin. Quan trọng hơn cả là giảng viên phải thay đổi cách dạy, hướng sinh viên đến các nguồn tài liệu chất lượng mới có thể đạt kết quả nghiên cứu cao.

Từ khi chuyển sang áp dụng chương trình đào tạo tín chỉ, TTHL luôn cố gắng bổ sung nhiều tài liệu, đồng thời không ngừng cải thiện dịch vụ của mình để có thể đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của bạn đọc. Bên cạnh đó, TT cũng đã xem xét thay đổi các chính sách bổ sung, tăng cường hợp tác hơn nữa với các trường, các khoa, giảng viên và sinh viên để khi cần thiết có thể liên hệ trực tiếp với họ, đề nghị họ cung cấp các danh sách tài liệu tham khảo, tài liệu nghiên cứu bám sát kế hoạch giảng dạy. Hy vọng với mô hình đào tạo mới này, TTHL sẽ phát huy hơn nữa hoạt động của thư viện trong môi trường đào tạo tín chỉ, đồng thời sẽ thu hút được một lượng lớn cán bộ và sinh viên đến sử dụng thư viện, tận dụng tối đa nguồn tài liệu của TT, và nếu thực hiện được như thế, chương trình đào tạo tín chỉ đã bước đầu thành công.

Thực hiện: Hồ Thị Ngọc Hân

Về đầu trang

Đào tạo bác sĩ chuyên khoa cấp I theo mô hình eLearning: Lợi thế và tiềm năng phát triển tại Đại học Huế

Được sự đồng ý của Bộ Giáo dục Đào tạo và Bộ Y tế, từ tháng 9/2009, trường Đại học Y Dược Huế sẽ triển khai chương trình Đào tạo Bác sỹ Chuyên khoa cấp I đầu tiên theo mô hình E-learning dành cho bác sỹ ngành Y tế công cộng ở Phú Yên và các tỉnh lân cận. Chương trình được thực hiện dưới sự tài trợ của dự án Việt Nam Hà Lan, tất cả học viên đều được hỗ trợ 100% học phí. Khóa học sử dụng Hệ thống Quản lý Học tập (Dịch từ cụm từ tiếng Anh “Learning Management System”, viết tắt là LMS) mã nguồn mở Moodle (sau đây gọi tắt là Moodle) và đặt tại máy chủ của Trung tâm Học liệu- Đại học Huế (TTHL-ĐHH). Cán bộ Công nghệ Thông tin của TTHL- ĐHH sẽ đảm nhận phần trợ giúp về mặt kỹ thuật.

Chương trình đào tạo này rất thiết thực vì các bác sỹ có thể nâng cao kiến thức, trình độ chuyên môn nhưng không nhất thiết phải gián đoạn công việc tại bệnh viện trong một thời gian dài. Với chương trình này, học viên có thể chủ động hoàn toàn về thời gian và địa điểm học. Chỉ cần một máy tính có kết nối Internet, học viên có thể học bất cứ lúc nào và ở đâu. Học viên có thể tận dụng thời gian rỗi truy cập vào trang web của khóa học để xem bài giảng, làm bài tập, bài kiểm tra hoặc tra cứu thuật ngữ chuyên ngành. Học viên cũng có thể tham gia thảo luận trực tuyến thông qua Chat hoặc thảo luận ngoại tuyến thông qua Diễn đàn về các chủ đề liên quan đến nội dung được giảng dạy. Các hình thức này không những có thể thay thế các hoạt động thảo luận trên lớp mà còn giúp học viên có điều kiện chuẩn bị ý kiến tranh luận kỹ hơn, do vậy nội dung trao đổi cũng có chiều sâu hơn. Ngoài thảo luận chung, học viên cũng có thể gửi thông điệp riêng đến giảng viên hoặc các học viên khác về các vấn đề mang tính cá nhân.

Về phía giảng viên, Moodle cung cấp các công cụ hỗ trợ rất đắc lực cho việc theo dõi và đánh giá tình hình học tập của học viên. Nhật ký hệ thống lưu lại từng lượt truy cập của học viên. gồm thời gian, mục truy cập và hoạt động. Hai module Bài tậpBài kiểm tra hỗ trợ nhiều định dạng câu hỏi với nhiều tùy chọn để giảng viên có thể linh động sử dụng phù hợp với yêu cầu của mình. Moodle còn cho phép giảng viên thiết lập các thuộc tính của khóa học để học viên có thể đánh giá lẫn nhau thông qua các hoạt động được tạo ra.

Tuy nhiên, trong bước đầu xây dựng khóa học, do chưa quen với hệ thống nên hầu hết giảng viên và học viên đều gặp nhiều khó khăn khi khai thác và sử dụng các tính năng hỗ trợ của Moodle. Vì vậy, từ cuối năm 2008, các bên tham gia dự án đã triển khai công tác chuẩn bị cho khóa học. Bộ phận Công nghệ Thông tin của TTHL đã gửi các bản khảo sát đến học viên để thống kê sơ bộ về mặt bằng tin học chung. Một nhóm cán bộ thuộc 2 bộ phận Công nghệ Thông tin và Dịch vụ Thông tin của trung tâm cũng đã tiến hành viết và xuất bản 2 bộ sách tham khảo phục vụ cho việc giảng dạy theo mô hình e-learning trên nền Moodle. Lớp tập huấn tạo khóa học với Moodle dành cho giảng viên Khoa Y tế Công cộng – Đại học Y Dược Huế đã được tổ chức tại TTHL-ĐHH vào tháng 1/2009. Sau một tuần tham gia, hầu hết học viên nắm được các thao tác cơ bản để tạo ra một khóa học trực tuyến. Đến thời điểm này, các giảng viên khoa Y tế Công cộng sắp hoàn thành công đoạn chuyển toàn bộ nội dung các môn học trong chương trình đào tạo bác sỹ Chuyên khoa cấp I theo mô hình truyền thống vào hệ thống Moodle. Khâu cuối cùng là đánh giá chất lượng các khóa học của Hội đồng chuyên môn. Chương trình dự kiến đón học viên mới vào đầu niên khóa 2009-2010.

Chương trình Đào tạo Bác sĩ Chuyên khoa cấp I theo mô hình e-learning tại Đại học Y Dược Huế sẽ là bước chuẩn bị để nhân rộng phương pháp dạy và học hiện đại này cho các ngành khác của Trường cũng như của các trường Đại học khác thuộc Đại học Huế.

Thực hiện: Tôn Nữ Cát Tiên

 

Về đầu trang

Website templatesBusiness directory UKYellow pages USWebsite design companyWeb design directoryWeb design directory AustraliaWeb design directory CanadaFree sports web templates